O projekcie

Pomnik przyrody to najstarsza forma ochrony przyrody sięgająca początków istnienia człowieka. Od najstarszych pradziejów ludzie otaczali czcią i ochroną pojedyncze drzewa, gaje, głazy, źródła, skały czy grupy skał. Nadawali im imiona, łączyli je z wierzeniami, przypisywali im funkcje społeczne i religijne, opisywali w legendach i baśniach, wiązali z ważnymi dla społeczności wydarzeniami. Naukowe podstawy pod pojęcie "pomnik przyrody" dał na przełomie XVIII i XIX wieku niemiecki badacz i podróżnik Aleksander von Humboldt a inny niemiecki przyrodnik i działacz Hugo Conwentz doprowadził do powstania państwowej komisji będącej pierwszą europejską instytucję zajmującą się ochroną przyrody. Również polscy przyrodnicy już w XIX wieku zajmowali się organizowaniem instytucjonalnej ochrony przyrody. Między innymi Marian Raciborski nie tylko postulował wyodrębnienie ochrony przyrody jako dziedziny badań, ale także był pierwszym wykładowcą przedmiotu dotyczącego ochrony przyrody – nazywał go „przyrodniczym zabytkoznawstwem”. Był on też autorem pierwszych spisów sędziwych drzew. Po odzyskaniu niepodległości cenne obiekty przyrodnicze zostały objęte ochroną prawną rozporządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego o ochronie niektórych zabytków przyrody z 15 września 1919 roku. 

Pod koniec XX wieku w Polsce zaczęto przykładać większe znaczenie do ochrony przyrody i w ślad za tym bardzo wzrosła ilość obiektów objętych ochroną. W 2000 roku mieliśmy 25 940 pojedynczych drzew, 4 501 grup drzew i 772 aleje o statusie pomnika przyrody. Do 2010 roku liczba chronionych pojedynczych drzew wzrosła do 30 059, natomiast malała liczba grup drzew i alei. Niestety od 2015 roku liczba drzew pomników przyrody gwałtownie i systematycznie maleje - w 2020 roku było ich 27 405. Zmniejszyła się też liczba chronionych grup drzew i alei. Część drzew umiera z przyczyn naturalnych, ale też ciągle trwa intensywna wycinka starodrzewu w lasach, drzew przydrożnych i śródpolnych...

W tej sytuacji Eko-Ambasadorowie stowarzyszenia POLSKA 2050 zapraszają Was do wzięcia sprawy w swoje ręce, rozejrzenia się wokół siebie i zwrócenia uwagi na to czy w Waszej przestrzeni nie ma przypadkiem drzew i ich grup, które spełniają następujące kryteria:

• mają sędziwy wiek, wyjątkowo okazały rozmiar w stosunku do innych przedstawicieli tego samego gatunku, bardzo dobry stan zdrowotny, wyjątkowy pokrój i kształt;
• mają znaczenie i wartość kulturalną, historyczną lub symboliczną;
• występują w widocznym, dostępnym miejscu w krajobrazie;
• mają powiązanie ze sferą duchową, objawieniami, wierzeniami, praktykami religijnymi lub magicznymi.

Jeśli znajdziecie takie drzewa, spróbujmy wspólnie doprowadzić do ich prawnej ochrony, uratujmy je i przekażmy kolejnym pokoleniom.
Ta strona internetowa ma Wam służyć pomocą w poszukiwaniach i przygotowaniu niezbędnej dokumentacji. Bo jeśli nic nie będziemy robili, to na ratowanie starych, ważnych kulturowo drzew może być za późno.

I tu można przytoczyć wpis jednego z internautów: "Marzę o Polsce, która będzie miała pomniki przyrody zamiast pomników polityków!"